भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

Kumbarike Vrutti Padakosha (Kannada-Kannada)(KASAPA)

Kannada Sahitya Parishattu (KASAPA)

ನಿಘಂಟಿನ ಪೀಠಿಕಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದಲು ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ
शब्दकोश के परिचयात्मक पृष्ठों को देखने के लिए कृपया यहाँ क्लिक करें।
Please click here to view the introductory pages of the dictionary

ಕಲಸು

(ಕ್ರಿ)
ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಲಸು, ಕುಂಬಾರರು ಮಡಕೆ ಮಾಡುವ ಮಣ್ಣಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಕಲಸುವರು.

ಕಲ್ಲಿ

(ನಾ)
ಜಾಳಿಗೆ, ನಾರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವರು. ಕುಂಬಾರರು ಇದರಲ್ಲಿ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ತಲೆಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು ಮತ್ತು ಉರುವಲು ಸೊಪ್ಪು ತರಲು ಕೂಡ ಬಳಸುವರು.
“ಗಾಳೀಯ ಹಿಡಿದು ಗಡಿಗ್ಯಾಗ ತುಂಬಿ ಕಲ್ಲೀಗ ಹೇರಲೇನ” (ಸೋಮಶೇಖರ ಇಮ್ರಾಪುರ)

ಕಲ್ಗುಂಡು

(ನಾ)
ಹಿಡಗುಂಡು, ಹರಿಗಲ್ಲು, ತಟ್ಟುವ ಕಲ್ಲು, ಲಿಂಗಾಕಾರದ ಕಲ್ಲು ಹಸಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಕಲ್ಗುಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು ಇರುತ್ತವೆ.

ಕಲ್ಲುಗಡಗಿ

(ನಾ)
ತಳದಪ್ಪವಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಗಡಿಗೆ. ಉಪ್ಪು ಎಣ್ಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು.

ಕವಳಿ

(ನಾ)
ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ತಿಳಿಯಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣು, ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಡಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ತಿಳು ಮಣ್ಣು.

ಕವಳಿ ಗಡಿಗೆ

(ನಾ)
ಕೆಸರಿನ ಗಡಿಗೆ, ಮಡಿಕೆ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ತೆಳುವಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಕವಳಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಚಕ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕವಳಿ ಗಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವರು.

ಕವಳಿದಾರ

(ನಾ)
ತಿಗುರಿಯಮೇಲೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಚಕ್ರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ದಾರ, ಇದಕ್ಕೆ ಕೊರೆದಾರ, ಚಟಿದಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಕವಳಿ ಚಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕವಳಿದಾರ ಇರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಕವೆಗೋಲು

(ನಾ)
ಆವಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಸುಡುವಾಗ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಉರುವಲನ್ನು ಆವಿಗೆ ಒಳಕ್ಕೆ ಚಾಚಲು ಬಳಸುವ ಕೋಲು. ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕೋಲು ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುವರು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲಾಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.

ಕಳಸ

(ನಾ)
ಕಲಶ, ಕುಂಭ, ಕೊಡ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪವಿತ್ರ ಕುಂಭ. ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಕಲಶ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಂಡಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಕಲಶವನ್ನು ಕೂಡ್ರಿಸಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವರು. ಕಲಶ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಜೈನ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮದವರು ಪೂಜಿಸುವರು.
ಗಂಡು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಚಿನ್ನದ ಕಳಸ ಹೆಣ್ಣು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಕಳಸ (ಗಾದೆ)

ಕಳಸದ ಚಂಬು

(ನಾ)
ನೋಡಿ – ಕಳಸ

ಕಳಸಿಗೆ

(ನಾ)
ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿ ಇಡಲು ಬಳಸುವ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡಾಣ

ಕಾವಲಿ

(ನಾ)
ಹಂಚು, ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಬಾಳ್ಳಿ, ಲೋಹದ ಕಾವಲಿಗಳ ಬಳಕೆಯೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು.
ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೋಸೆಗೆ ತೂತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಾವಲಿಗೆ ತೂತು (ಗಾದೆ)

ಕಾವುಪೆಂಡಿ

(ನಾ)
ಆವಿಗೆ ಕಾದ ನಂತರ ಅದರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮುನ್ನ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೂದಿಯಿಂದ ಬಾಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವರು.

ಕಾಸುಕಟ್ಟಿಗೆ

(ನಾ)
ಕಾಸುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಆವಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸುವ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಕೆಲವೆಡೆ ಸಗಣಿಯ ಬೆರಣಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.

ಕಿಟ್ಟ

(ನಾ)
ಬೂದಿಗೆ ಕೀಲೆಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕಣಕ. ಸುಟ್ಟ ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಚಿಕ್ಕ ಬಿರುಕು, ರಂಧ್ರ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಕಿಟ್ಟವನ್ನು ಒತ್ತುವರು. ಇದು ಸಿಮೆಂಟಿನಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಬಿರುಕು ಕಾಣದು. ಮಡಕೆ ಸೋರುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಕಿಲ್ಲೆ

(ನಾ)
ಹಾಲು, ಚಹ, ಕಾಫಿ ದ್ರವಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಸುರಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆ. ಈ ಪದ ದಾವಣಗೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.

ಕಿವುಚು

(ಕ್ರಿ)
ಹಿಚುಕು, ಕುಂಬಾರಿಕೆಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು ಹದಮಾಡುವಂತೆ ಕೈಯಿಂದ ಹಿಚುಕಿ ಹದ ಮಾಡುವುದು.
‘ಸಂಗಪ್ಪ ಮಣ್ಣ ಕಿವಚಕ ಹತ್ಯಾನ’ (ಆಡು ಮಾತು)

ಕಿವಿ ಹಚ್ಚು

(ಕ್ರಿ)
ಮಡಿಕೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಅಗಲ ಬಾಯಿಯ ಮಡಿಕೆಗಳ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಹಚ್ಚುವುದು, ಹೊರಚಾಚು, ಕಿವಿಹಚ್ಚಿದ ಚಟಿಗೆ.

ಕುಂಡ

(ನಾ)
ಬಟ್ಟಲಿನಂಥ ಪಾತ್ರೆ, ಹೂದಾನಿ, ಹೂವಿನ ಕುಂಡ, ಕುಂಡಾಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಗಿಡ. ಸಸಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಮನೆಮುಂದೆ ಅಂದಕ್ಕಾಗಿ ಇಡುವರು.

ಕುಂಡ

ಕುಂಡವನ್ನು ಶ್ರೋತ್ರಿಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಲಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
“ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಅಃ ಎನಿತು ಶ್ರಾವ್ಯ” (ಕುವೆಂಪು)

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  Download Bharatavani App
  Bharatavani Windows App