भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

English-Kannada Nighantu (University of Mysore)

University of Mysore

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

< previous1234Next >

X

ಸಂಕೇತ

(ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಕ್ಕುದಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಕೇತ.

X, x

ನಾಮವಾಚಕ

(ಬಹುವಚನ Xs ಅಥವಾ X’s).

  • ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ 24ನೆಯ ಅಕ್ಷರ.
  • (ಬೀಜಗಣಿತ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ $x$) ಮೊದಲನೆಯ ಅಜ್ಞಾತ ಮೊತ್ತದ ಸಂಕೇತ.
  • (ರೇಖಾಗಣಿತ) ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ದೇಶ, ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ (coordinate).
  • ಅಜ್ಞಾತ ಅಥವಾ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಂಖ್ಯೆ, ಮೊದಲಾದವು.
  • (ರೋಮನ್‍ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ) 10 (ಉದಾಹರಣೆಗೆ XI = 11, XV=15, XX=20, XL = 40, XC = 90).
  • ಸ್ಥಾನಸೂಚಕ ಗುರುತು: X marks the spot X ಗುರುತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ತಪ್ಪು (ಸೂಚಿಸುವ) ಗುರುತು.
  • ಚುಂಬನ, ಓಟು, ಅನಕ್ಷರಸ್ಥನ ಸಹಿ,ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಗುರುತು. ${\rm A}4=297\times 210$ ಮಿಲಿಮೀಟರ್‍. ${\rm A}5=210\times 148$ ಮಿಲಿಮೀಟರ್‍.

X-chromosome

ನಾಮವಾಚಕ

(ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ) ಎಕ್ಸ್‍ ಕ್ರೋಮಸೋಮ್‍; ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿರುವ, ಗಂಡು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ವೈ (Y) ಕ್ರೋಮಸೋಮ್‍ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ, ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರೋಮಸೋಮು.

X-ray

ನಾಮವಾಚಕ

(x-ray ಎಂದೂ ಬಳಕೆ).

  • (ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ) ಕ್ಷ ಕಿರಣಗಳು; ಎಕ್ಸ್‍ ಕಿರಣಗಳು; ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಮೆ ತರಂಗದೂರ ಉಳ್ಳ, ಕಾರ್ಬನ್‍, ಹೈಡ್ರೊಜನ್‍, ಆಕ್ಸಿಜನ್‍, ನೈಟ್ರೊಜನ್‍ಗಳಂಥ ಕಡಮೆ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಧಾತುಗಳಿಂದಾದ, ಘನ ಪದಾರ್ಥದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳು.
  • ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಚಿತ್ರ; ಕ್ಷ ಕಿರಣಚಿತ್ರ; ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಎಕ್ಸ್‍ ಕಿರಣಗಳಿಗೊಡ್ಡಿ ಫಿಲ್ಮ್‍ ಮೇಲೆ ಪಡೆದ, ಮೂಳೆ ಮುಂತಾದ ಅಧಿಕ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಧಾತುಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೇಹಭಾಗಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರ.

X-ray

ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದ

(x-ray ಎಂದೂ ಬಳಕೆ). (ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ)

  • ಎಕ್ಸ್‍-ರೇ ಅಥವಾ ಕ್ಷ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ – ಒಡ್ಡು.
  • ಎಕ್ಸ್‍-ರೇ ತೆಗೆ; ಕ್ಷ ಕಿರಣಚಿತ್ರ ತೆಗೆ.

X-ray astronomy

ನಾಮವಾಚಕ

ಎಕ್ಸ್‍-ರೇ, ಕ್ಷ ಕಿರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ; ಖಾಗೋಳಿಕ ಕಾಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಕ್ಸ್‍ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಖಾಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ, ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆ.

X-ray crystallography

ನಾಮವಾಚಕ

ಎಕ್ಸ್‍-ರೇ, ಕ್ಷಕಿರ – ಸ್ಫಟಿಕವಿಜ್ಞಾನ; ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಎರಗುವ ಎಕ್ಸ್‍ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ವಿವರ್ತಿಸುವವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಫಟಿಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸ್ಫಟಿಕವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆ.

X-ray tube

ನಾಮವಾಚಕ

ಎಕ್ಸ್‍-ರೇ, ಕ್ಷ ಕಿರಣ–ನಳಿಕೆ; ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅವನ್ನು ಲೋಹದ ಗುರಿವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಘಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ಷ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನ.

x.d.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ

ex dividend.

xanthate

ನಾಮವಾಚಕ

ಸಾಂತಿಕ್‍ ಆಮ್ಲದ ಲವಣ ಅಥವಾ ಎಸ್ಟರು.

xanthic

ಗುಣವಾಚಕ

ನಸುಹಳದಿಯ.

xanthic acid

ನಾಮವಾಚಕ

ಸಾಂತಿಕ್‍ ಆಮ್ಲ; ${\rm OCS}_2{\rm H}$ ಪರಮಾಣುಗುಚ್ಫವಿರುವ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಬನಿಕ್‍ ಆಮ್ಲ.

Xanthippe

ನಾಮವಾಚಕ

ಚಂಡಿ; ಗಯ್ಯಾಳಿ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಸಿಡುಕಿನ ಹೆಂಗಸು (ಸಾಕ್ರೆಟೀಸನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ).

xanthoma

ನಾಮವಾಚಕ

(ಬಹುವಚನ xanthomas ಅಥವಾ xanthomata ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಸ್ಯಾನ್ತೋಮಟ). (ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ)

  • ಹಳದಿಮಚ್ಚೆ ರೋಗ; (ಕುತ್ತಿಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ) ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಕಲೆಗಳುಂಟಾಗುವ ಚರ್ಮರೋಗ.
  • ಅಂಥ ಕಲೆ, ಮಚ್ಚೆ.

xanthophyll

ನಾಮವಾಚಕ

ಪೀತದ್ರವ್ಯ; ಹಣ್ಣೆಲೆಹಳದಿ; ಪತ್ರಪೀತ; ಶರತ್ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿಬಣ್ಣವುಂಟು ಮಾಡುವ, ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನುಳ್ಳ, ಕ್ಲೋರೋಹಿಲ್‍ ಜೊತೆಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಕೆರಟನಾಯ್ಡ್‍ (carotenoid)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

Xantippe

ನಾಮವಾಚಕ

= Xanthippe.

Xe

ಸಂಕೇತ

(ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ) xenon ಎಂಬ ಧಾತು.

xebec

ನಾಮವಾಚಕ

(ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‍ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ) ಒಂದು ಬಗೆಯ, ಚಿಕ್ಕ ಮುಕ್ಕೂವೆ ಹಡಗು.

xeno-

ಸಮಾಸ ಪೂರ್ವಪದ

  • ಪರಕೀಯ; ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ xenogamy.
  • ವಿದೇಶೀಯ.
  • ಇತರ; ಅನ್ಯ.

xenogamous

ಗುಣವಾಚಕ

(ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ) ಮಿಶ್ರಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ; ಬೆರಕೆ ಬಸಿರಿನ; ಅಡ್ಡಬಸಿರಿನ.

< previous1234Next >

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  Download Bharatavani App
  Bharatavani Windows App